thiu

Thân thiện

Cơm để lâu ngày đã bị thiu.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Mơ màng, sắp ngủ, ngủ gà ngủ gật: Trạng thái buồn ngủ, nửa thức nửa ngủ, chập chờn bước vào giấc ngủ.
2. Tính từ:
   • (Đồ ăn, thức uống đã nấu chín) bị hỏng, ôi, có mùi chua khó chịu: Dùng để miêu tả tình trạng thực phẩm đã bị biến chất do để lâu trong điều kiện không thích hợp.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Em bé mới thiu ngủ thì bị tiếng động làm giật mình.
  • Buổi trưa nắng nóng, tôi ngồi thiu thiu trên ghế.
• Tính từ:
  • Trời nóng quá, cơm để qua đêm đã bị thiu.
  • Mùi thiu của món canh bị để quên trong bếp lan tỏa khắp phòng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "thiu thiu": (từ láy, giảm nhẹ nghĩa của động từ) hơi buồn ngủ, trạng thái lim dim, không hoàn toàn tỉnh táo.
  • Ông cụ ngồi thiu thiu bên hiên nhà.
• "buồn thiu": (tính từ) rất buồn, buồn rười rượi, thường do cảm xúc tiêu cực gây ra.
  • Căn phòng trống vắng khiến lòng cô buồn thiu.

Biến thể và từ gần giống

• Ôi thiu: (tính từ, từ ghép) nhấn mạnh tình trạng thực phẩm đã hỏng hoàn toàn, có mùi rất khó chịu.
  • Thùng rác bốc mùi ôi thiu.
• Thiu ngủ: (động từ) buồn ngủ, gần như ngủ.
  • Tiết học chiều khiến học sinh thiu ngủ.

Từ đồng nghĩa

• Động từ: lim dim, ngủ gật, gà gật.
• Tính từ (nghĩa đồ ăn): ôi, ươn, hỏng, biến chất.

Từ trái nghĩa

• Tính từ (nghĩa đồ ăn): tươi, mới, thơm ngon.

Lưu ý sử dụng

• Khi dùng làm động từ, "thiu" thường đi kèm với "ngủ" thành "thiu ngủ".
• Khi dùng làm tính từ, "thiu" chủ yếu miêu tả thực phẩm đã qua chế biến (cơm, canh, thịt...) bị hỏng, ít dùng cho thực phẩm tươi sống.
• Từ láy "thiu thiu" chỉ dùng cho trạng thái buồn ngủ, không dùng để miêu tả đồ ăn.

Học thuật

1. 1 đgt. Mơ màng, sắp ngủ: mới thiu ngủ thì có người gọi dậy.
2. 2 tt. (Thức ăn uống đã nấu chín) bị hỏng có mùi khó chịu: cơm thiu nước chè thiu Nồi thịt bị thiu.