Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một loại cây ăn quả: Cây thân gỗ nhỏ, thường có nhiều gai, lá hình trái xoan, hoa màu trắng hoặc hơi tím mọc thành chùm, quả tròn, vỏ mỏng, có vị chua và mùi thơm đặc trưng.
   • Quả của cây chanh: Loại quả nhỏ, hình cầu, vỏ màu xanh hoặc vàng tùy loại và độ chín, ruột nhiều nước, vị rất chua, thường được dùng làm gia vị, nước giải khát hoặc trong chế biến món ăn.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Vườn nhà bà trồng rất nhiều cây chanh. (Chỉ đến loại cây.)
  • Mẹ vắt một quả chanh vào tô canh chua. (Chỉ đến quả của cây.)
  • Nước chanh tươi mát lắm. (Chỉ đến sản phẩm làm từ quả chanh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chua như chanh": Thành ngữ so sánh để chỉ vị chua rất gắt hoặc tính cách khó chịu, hay chua ngoa của một người.
  • Giọng nói của cô ấy chua như chanh.
• "Chanh cốm": Cụm từ chỉ một loại chanh đặc biệt, quả nhỏ, thường dùng kèm với cốm hoặc trong một số món ăn đặc trưng.
• "Muối chanh": Hỗn hợp gia vị phổ biến làm từ muối và nước cốt chanh hoặc chanh thái lát, dùng để chấm trái cây, hải sản.

Biến thể và từ liên quan

• Chanh ta: Từ dùng để chỉ giống chanh phổ biến, quả nhỏ, vỏ xanh, nhiều hạt, phân biệt với các loại chanh nhập ngoại.
• Chanh không hạt / Chanh tứ quý: Các giống chanh được lai tạo, quả to hơn, ít hoặc không có hạt.
• Chanh dây (hay còn gọi là chanh leo): Là một loại cây khác họ, cho quả có lớp cơm nhầy chua ngọt, không phải là "chanh" theo nghĩa gốc được định nghĩa ở trên.
• Chanh (tính từ, trong phương ngữ một số vùng): Có thể dùng với nghĩa bóng chỉ sự khó tính, chua ngoa.
  • Bà ấy tính hơi chanh.

Từ đồng nghĩa / Gần nghĩa

• Tắc (quất): Một loại cây cùng họ, quả nhỏ hơn, vị chua nhưng thơm khác biệt, đôi khi được dùng thay thế chanh trong một số trường hợp.
• Cam chanh: Nhóm từ chung chỉ các cây thuộc chi (chi Cam chanh).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Chanh chua, cam ngọt": Thành ngữ nói về bản chất khác nhau của sự vật, con người.
• "Vắt chanh bỏ vỏ": Thành ngữ chỉ thái độ vô ơn, sử dụng người khác xong thì phủi bỏ, không nhớ đến công lao.

1. dt. 1. Cây trồng lấy quả ở nhiều nơi, thân nhỏ, thường có gai nhiều, lá hình trái xoan hay trái xoan dài, mép khía răng ở phía ngọn, hoa trắng hay phớt tím, mọc thành chùm 2-3 cái, quả tròn, vỏ mỏng, chua thơm dùng làm nước giải khát và làm gia vị. 2. Quả chanh và những sản phẩm làm từ loại quả này: quả chanh to nước chanh có khế ế chanh (tng.).