hè

Thân thiện

Trẻ em vui chơi trên hè phố trước cửa hàng.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Mùa hạ, mùa hè: Một trong bốn mùa trong năm, thường có đặc điểm nóng bức.
   • Dải nền, sân, hiên: Khoảng sân lát gạch, đá hoặc đất nện ở phía trước hoặc xung quanh nhà.
   • Vỉa hè: Phần đường dành cho người đi bộ, thường cao hơn mặt đường xe chạy và chạy dọc hai bên đường phố.

2. Động từ (khẩu ngữ):

   • Hô to, thúc giục: Cất tiếng to để ra hiệu, thúc giục mọi người cùng nhau ra sức làm một việc gì đó ngay lập tức.

3. Thán từ (phương ngữ; dùng ở cuối câu):

   • Biểu thị ý thuyết phục, giục giã: Từ dùng để thuyết phục và giục giã người đối thoại cùng làm một việc, mang sắc thái thân mật.
   • Biểu thị ý hỏi để gợi sự chú ý, đồng tình: Từ dùng như một câu hỏi tu từ nhằm thu hút sự chú ý và tranh thủ sự đồng tình của người nghe, mang sắc thái thân mật.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (mùa hạ):

  • Trời nắng gắt đặc trưng của mùa hè.
  • Chúng tôi sẽ về quê trong kỳ nghỉ hè.

• Danh từ (dải nền, sân):

  • Các cụ già ngồi hóng mát trên hè nhà.
  • Bọn trẻ chơi nhảy dây ngoài hè.

• Danh từ (vỉa hè):

  • Xin đi bộ trên hè đường cho an toàn.
  • Quán cà phê bày bàn ghế ra hè phố.

• Động từ:

  • Mọi người hè nhau khiêng chiếc tủ lên tầng hai.
  • Cả đội hè một tiếng rồi cùng kéo mạnh sợi dây thừng.

• Thán từ (giục giã):

  • Mình cùng đi xem phim hè!
  • Ăn nhanh lên cho kịp giờ hè!

• Thán từ (gợi ý, hỏi):

  • Bộ phim này hay quá hè?
  • Cô bé hát hay hè?

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hè nhà": thường chỉ phần sân phía trước ngôi nhà, là không gian sinh hoạt chung của gia đình.
• "Hè phố": chỉ phần vỉa hè dọc theo con phố, thường gắn với các hoạt động buôn bán, sinh hoạt đô thị.
• "Hè nhau": cụm động từ thường dùng trong khẩu ngữ, diễn tả hành động cùng nhau hô to hoặc thúc giục để phối hợp hành động.

Biến thể và từ liên quan

• Hạ (danh từ): từ Hán Việt đồng nghĩa với "mùa hè". Ví dụ: , .
• Vỉa hè (danh từ): từ ghép chính thức, đồng nghĩa với nghĩa "hè" chỉ lối đi bộ. Ví dụ:
• Hiên (danh từ): có nghĩa tương tự "hè" ở phương diện là phần không gian có mái che trước nhà. Ví dụ:

Từ đồng nghĩa

• Mùa hạ (danh từ): cùng chỉ mùa hè.
• Lề đường (danh từ): gần nghĩa với "vỉa hè", chỉ phần rìa của con đường.
• Thúc (động từ): có nghĩa thúc giục, gần nghĩa với "hè" khi là động từ.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Nắng hè: chỉ cái nắng gay gắt, đặc trưng của mùa hè.
• Gió hè: chỉ luồng gió thổi trong mùa hè, thường mang hơi nóng.
• Hè nhau lên: cụm từ khẩu ngữ khích lệ mọi người cùng cố gắng, đồng lòng để đạt mục tiêu.

Học thuật

1. 1 d. Mùa hạ, về mặt là mùa nóng bức. Nghỉ hè. Nắng hè.
2. 2 d. 1 Dải nền ở trước hoặc quanh nhà. Trẻ chơi ngoài hè. 2 Phía vỉa chạy dọc hai bên đường phố, cao hơn mặt đường, dành cho người đi bộ; vỉa hè. Hè đường.
3. 3 I đg. (kng.). Cất tiếng to ra hiệu bảo nhau cùng ra sức làm ngay một việc gì. Hè nhau đẩy chiếc xe lên dốc.
4. II tr. (ph.; dùng ở cuối câu). 1 Từ biểu thị ý thuyết phục và giục giã người đối thoại cùng nhau làm việc gì (hàm ý thân mật); như nào. Ta đi ! 2 Từ biểu thị ý như muốn hỏi nhằm gợi sự chú ý và tranh thủ sự đồng tình của người đối thoại (hàm ý thân mật); như nhỉ. Thằng nhỏ dễ thương quá hè.