Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Lực lượng siêu nhiên, đấng thiêng liêng được tôn thờ: Chỉ các thực thể siêu nhiên, có quyền năng, thường được thờ cúng trong tín ngưỡng, tôn giáo.
   • Phần tinh anh, linh hồn, yếu tố tạo nên sức sống và vẻ đẹp tinh thần của sự vật, hiện tượng: Chỉ cái hồn, cái thần thái tạo nên giá trị tinh thần đặc biệt.

2. Tính từ:

   • Có hiệu quả phi thường, kỳ diệu: Chỉ sự hiệu nghiệm vượt bậc, như có phép lạ.
   • Đờ đẫn, mất hồn vía: Trạng thái ngây người ra vì sợ hãi, kinh ngạc hoặc mất phương hướng.

3. Đại từ (cổ văn, lối xưng hô cũ):

   • Từ dùng để tự xưng (tôi) của bề tôi, quan lại khi nói với vua: Cách xưng hô thể hiện sự khiêm nhường và tôn kính của thần dân với bậc quân vương.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Người dân lập đền thờ vị thần bảo hộ làng. (Chỉ một vị thần trong tín ngưỡng.)
  • Bức tranh này vẽ rất đẹp, nhưng vẫn thiếu một chút thần. (Chỉ cái hồn, thần thái của bức tranh.)

• Tính từ:

  • Đó là một loại thuốc thần, chữa khỏi bệnh rất nhanh. (Chỉ tính hiệu quả kỳ diệu.)
  • Nghe tin dữ, cả người anh ta thần ra, không nói được lời nào. (Chỉ trạng thái sững sờ, đờ đẫn.)

• Đại từ (cổ):

  • Thần xin vâng mệnh bệ hạ. (Cách tự xưng của quan trong triều với vua.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "lên thần": (khẩu ngữ) rơi vào trạng thái phấn khích, hưng phấn cao độ, như có thần linh nhập vào.
  • Nghe nhạc rock là anh ấy lại lên thần.
• "thần giao cách cảm": sự cảm nhận, thông hiểu lẫn nhau một cách kỳ lạ mà không cần qua ngôn ngữ hay cử chỉ.
• "thần sắc": vẻ mặt, biểu hiện tinh thần hiện ra trên nét mặt.
  • Thần sắc cô ấy tươi tỉnh hẳn sau khi nghe tin vui.

Biến thể và từ liên quan

• Thần thánh (danh từ): chỉ chung các đấng thiêng liêng (thần và thánh).
• Thần kỳ (tính từ): kỳ diệu, lạ lùng.
• Thần linh (danh từ): các vị thần (cách gọi trang trọng).
• Thần thái (danh từ): vẻ đẹp, khí chất toát ra từ tinh thần, phong độ.
• Thần dân (danh từ): dân chúng (dưới thời quân chủ, ý nói là con dân của vua).

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (nghĩa lực lượng siêu nhiên): thánh, tiên, bụt, thiên thần, quỷ thần.
• Danh từ (nghĩa tinh thần, hồn cốt): hồn, cốt, tinh anh, thần thái.
• Tính từ (nghĩa hiệu quả kỳ diệu): kỳ diệu, hiệu nghiệm, mầu nhiệm.
• Tính từ (nghĩa đờ đẫn): đờ đẫn, ngây người, sững sờ, hồn xiêu phách lạc.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Oan gia ngõ hẹp: Thường đi kèm với "thần linh cũng khó tránh" để nhấn mạnh sự khó tránh khỏi một điều không mong muốn.
• Thuốc đắng dã tật: Có thể dùng "thuốc thần" để chỉ loại thuốc đặc biệt hiệu nghiệm.
• Có thờ có thiêng, có kiêng có lành: Liên quan đến việc thờ cúng thần linh để được phù hộ.

1. 1 đt. Lối xưng hô tự xưng (tôi) của quan lại trong triều đình khi nói với vua chúa: Thần xin tuân chỉ.
2. 2 I. dt. 1. Lực lượng siêu tự nhiên, được tôn thờ: miếu thờ thần đất thần chiến tranh sóng thần. 2. Phần linh hồn, yếu tố vô hình tạo nên sức sống của cái gì: Nét vẽ có thần. II. tt. Có phép lạ: thuốc thần.
3. 3 tt. Đờ đẫn, không còn sức sống: mặt thần ra.