Định nghĩa

1. Động từ:
   • Rơi vào trạng thái bất tỉnh, mê man, không còn nhận thức: Chỉ việc mất hoàn toàn ý thức một cách đột ngột, thường do bị ngất, sốc hoặc kiệt sức.
   • Tắt dần, lịm dần, yếu đi đến mức không còn nghe thấy: Dùng để diễn tả âm thanh hoặc ánh sáng giảm dần cường độ cho đến khi biến mất.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Nghe tin dữ, bà cụ lịm đi. (Nghe tin buồn, bà cụ ngất đi.)
  • Tiếng còi tàu lịm dần trong đêm. (Tiếng còi tàu nhỏ dần rồi mất hẳn trong đêm.)
  • Anh ta bị trúng đạn và lịm người đi. (Anh ta bị trúng đạn và ngất đi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "lịm đi": thường dùng kèm để nhấn mạnh trạng thái mất ý thức hoặc biến mất.
  • Cơn đau quá khiến nó lịm đi. (Cơn đau quá khiến nó ngất đi.)
• "lịm dần": diễn tả quá trình yếu dần, nhỏ dần cho đến khi kết thúc.
  • Ánh nến lịm dần trong gió. (Ánh nến tắt dần trong gió.)

Biến thể và từ gần giám

• Lịm tim (cụm từ): cảm giác ngọt ngào, êm dịu đến mức như làm tim lịm đi (thường dùng trong văn chương).
  • Câu nói ấy ngọt lịm tim. (Câu nói ấy ngọt ngào đến nao lòng.)
• Ngọt lịm (tính từ): rất ngọt, tạo cảm giác ngọt sâu, đậm đà.
  • Quả xoài chín ngọt lịm. (Quả xoài chín có vị ngọt đậm.)

Từ đồng nghĩa

• Ngất: bất tỉnh, mất ý thức.
• Tắt dần: yếu đi và biến mất (dùng cho âm thanh, ánh sáng).
• Thiu thiu: trạng thái nửa tỉnh nửa mê, thiu thiu ngủ (khác với "lịm" là mất hẳn ý thức).

Thành ngữ liên quan

• Ngọt lịm: (như đã nêu ở trên) thành ngữ chỉ vị ngọt đậm, thường dùng trong miêu tả ẩm thực hoặc lời nói.
  • Giọng nói cô ấy dịu dàng, ngọt lịm. (Giọng nói cô ấy dịu dàng và ngọt ngào.)

1. t. Mê man không biết gì : Lịm người đi vì bị ngất.