piquer

Thân thiện

L'enfant se fait piquer par une abeille en cueillant une fleur.

Định nghĩa

1. Ngoại động từ:

   • Châm, đâm, tiêm: Dùng vật nhọn xuyên qua hoặc đưa vào.
   • Đốt, cắn: Hành động của côn trùng hoặc động vật nhỏ dùng ngòi hoặc răng.
   • Ghim, cắm, nhét: Cố định một vật vào nơi khác bằng vật nhọn hoặc ấn vào.
   • Khâu máy, đột: May nhanh bằng máy hoặc tạo lỗ.
   • Làm lấm chấm, điểm xuyết: Tạo ra những chấm nhỏ trên bề mặt.
   • Làm buốt, làm cay: Gây cảm giác khó chịu, nhói trên da hoặc niêm mạc.
   • Kích thích: Làm dấy lên một cảm xúc hoặc sự quan tâm mạnh mẽ.
   • Ăn cắp, xoáy (thông tục): Lấy trộm.
   • Bắt, bắt giữ (thông tục): Cảnh sát bắt giữ ai đó.
   • Thực hiện, làm (thân mật): Thực hiện một hành động đột ngột hoặc mạnh mẽ.
   • Làm mếch lòng, chạm tự ái (từ cũ): Làm ai đó bị tổn thương hoặc tức giận.

2. Nội động từ:

   • Đâm bổ vào, xông vào: Di chuyển nhanh và mạnh về phía trước.
   • Đâm bổ xuống, chúi xuống: Di chuyển nhanh xuống dưới (máy bay, thuyền).
   • Hóa chua: Đồ uống (như rượu) bắt đầu bị hỏng, có vị chua.

Ví dụ sử dụng

• Ngoại động từ:
  • Fais attention, cette épingle pique. (Cẩn thận, cái ghim này đâm đấy.)
  • L'infirmière va piquer le vaccin. (Y tá sẽ tiêm vắc-xin.)
  • J'ai été piqué par un moustique. (Tôi bị muỗi đốt.)
  • Elle pique la note sur le tableau. (Cô ấy ghim tờ ghi chú lên bảng.)
  • Le vent glacial pique le visage. (Gió lạnh buốt làm buốt mặt.)
  • Cette histoire pique ma curiosité. (Câu chuyện này kích thích tính tò mò của tôi.)
  • Qui a piqué mon stylo ? (Ai đã xoáy cây bút của tôi thế?)
• Nội động từ:
  • L'avion commence à piquer vers le sol. (Máy bay bắt đầu đâm bổ xuống mặt đất.)
  • Ce vin blanc pique, il ne faut plus le boire. (Chai rượu vang trắng này hóa chua rồi, không nên uống nữa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Piquer au vif: Làm chạm tự ái nặng, làm tổn thương sâu sắc.
  • Ta critique l'a piqué au vif. (Lời chỉ trích đã làm anh ta chạm tự ái nặng.)
• Piquer une tête (thân mật): Nhảy/lao đầu xuống nước.
  • Il fait chaud, on va piquer une tête dans la piscine ! (Nóng quá, chúng ta đi lao đầu xuống bể bơi thôi!)
• Piquer un fard (thân mật): Đỏ mặt (vì ngượng, xấu hổ).
  • En recevant le compliment, elle a piqué un fard. (Khi nhận lời khen, cô ấy đỏ mặt.)
• Piquer un soleil (thân mật): Đỏ ửng mặt lên (thường vì nóng, tức giận).
  • Après cette course, il pique un soleil. (Sau chặng chạy đó, mặt anh ta đỏ ửng lên.)
• Ne pas être piqué des vers/hannetons (thành ngữ): Rất đặc biệt, xuất sắc, không tầm thường.
  • Sa dernière invention n'est pas piquée des vers ! (Phát minh mới nhất của anh ta thật xuất sắc/không phải dạng vừa!)
• Quelle mouche le/la pique ? (thành ngữ): (Nghĩa đen: Con ruồi nào đốt nó thế?) Sao nó lại nổi nóng/khó chịu vô cớ thế?
  • Il crie sans raison, quelle mouche le pique ? (Nó hét lên vô cớ, sao nó lại nổi nóng thế?)

Biến thể và từ gần giống

• Piquant(e) (tính từ):
  • Có vị cay, the (ớt, hạt tiêu).
  • Hấp dẫn, thú vị, sắc sảo (một câu chuyện, nhận xét).
• Piqure (danh từ từ gốc): Vết đốt, vết châm, vết tiêm; mũi khâu.
• Pique (danh từ từ gốc): Sự giận dỗi, mối hiềm khích; một loại bài (trong bộ bài Tây).

Từ đồng nghĩa

• Planter: Cắm, đâm (nhưng thường cho vật lớn hơn như cây, cọc).
• Enfoncer: Ấn sâu, đâm sâu vào.
• Percer: Chọc thủng, xuyên qua.
• Mordre: Cắn (thường cho động vật lớn hơn, hoặc nghĩa bóng).
• Voler: Ăn cắp (nghĩa chung, trang trọng hơn).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Piquer des deux: Thúc ngựa mạnh bằng cả hai chân/gót, cho phi nhanh (nghĩa bóng: vội vã, hối hả).
  • Il a piqué des deux pour arriver à l'heure. (Anh ta vội vã để đến đúng giờ.)
• Se piquer (đại từ động từ):
  • Tự đâm/tiêm vào mình.
  • Tự ái, cảm thấy bị xúc phạm.
  • Il se pique facilement. (Anh ta dễ tự ái.)

Thành ngữ liên quan

• Piquer l'heure (hàng hải): Đánh chuông báo giờ (trên tàu, mỗi 15 phút).
• Piquer du nez (thân mật): Gục đầu ngủ (vì mệt), chúi mũi xuống (vì vấp).
  • Il piquait du nez pendant la réunion. (Anh ta gục đầu ngủ gật trong cuộc họp.)

Học thuật

ngoại động từ

1. châm, đâm
   • épingle qui pique le doigt
     ghim đâm ngón tay
2. tiêm
   • On m'a piqué contre la variole
     người ta đã tiêm thuốc phòng đậu mùa cho tôi
3. đốt; cắn
   • Être piqué par une abeille
     bị ong đốt
4. nhét, giắt (mỡ, tỏi, vào thịt)
5. ghim
   • Piquer une photo au mur
     ghim bức ảnh vào tường
6. khâu máy, đột
7. (làm) lấm chấm
   • Les étoiles piquent le ciel
     sao lấm chấm đầy trời
8. làm buốt; làm cay
   • Le froid pique la peau
     rét buốt da
   • La fumée pique les yeux
     khói làm cay mắt
9. kích thích
   • Piquer la curiosité
     kích thích tính tò mò
10. (thông tục) ăn cắp, xoáy
11. bắt, bắt giữ
    • La police l'a piqué
      công an đã bắt giữ nó
12. (thân mật) thực hiện, làm
    • Piquer un plongeon
      (thực hiện một cái) nhảy lao đầu xuống
13. (từ cũ, nghĩa cũ) làm mếch lòng
    • La moindre chose le pique
      hơi một tí đã làm mếch lòng anh ta
    • ne pas être piqué des vers (des hannetons)
      rất đặc biệt; lỗi lạc
    • piquer au vif
      làm chạm tự ái; làm bật lò xo
    • Piquer l'heure (hàng hải)
      đánh chuông báo giờ (từng mười lăm phút một)
    • piquer une tête
      (thân mật) đâm đầu xuống
    • piquer un fard
      (thân mật) xem fard
    • piquer un soleil
      (thân mật) đỏ ửng mặt lên
    • quelle mouche le pique?
      vì sao nó nổi nóng vô cớ thế?

nội động từ

1. đâm bổ vào, xông vào
2. đâm bổ xuống (máy bay...); chúi mũi xuống (thuyền...)
3. hóa chua (rượu)
   • piquer des deux
     thúc mạnh ngựa (cho phi nhanh lên)