rouiller

Thân thiện

Le vieux vélo laissé sous la pluie commence à rouiller.

Định nghĩa

1. Ngoại động từ:

   • Làm gỉ, làm han gỉ: Làm cho kim loại bị oxy hóa và xuất hiện lớp gỉ màu nâu đỏ.
   • Gây bệnh gỉ (ở thực vật): Làm cho cây trồng (như lúa mì) mắc bệnh gỉ sắt, một loại bệnh nấm.
   • (Nghĩa bóng) Làm mai một, làm cùn đi, làm trì trệ: Làm cho kỹ năng, trí tuệ hoặc khả năng trở nên kém sắc bén, kém linh hoạt do không sử dụng.

2. Nội động từ:

   • Bị gỉ, han gỉ: Trạng thái kim loại bị oxy hóa và hình thành lớp gỉ.
   • (Nghĩa bóng) Mai một đi, cùn đi, trở nên trì trệ: Trở nên kém đi, mất đi sự sắc bén hoặc linh hoạt do không được rèn luyện, sử dụng.
   • (Ngành mỏ) Bạt vỉa than: (Thuật ngữ chuyên ngành) Quá trình làm sập, đổ vỉa than.

Ví dụ sử dụng

• Ngoại động từ:
  • L'humidité rouille le fer. (Độ ẩm làm gỉ sắt.)
  • Ne pas pratiquer une langue étrangère peut rouiller vos compétences. (Không thực hành một ngoại ngữ có thể làm mai một kỹ năng của bạn.)
• Nội động từ:
  • Si tu ne l'huiles pas, cette clé va rouiller. (Nếu cậu không bôi dầu, cái chìa khóa này sẽ bị gỉ.)
  • Mon français commence à rouiller car je ne le parle plus. (Tiếng Pháp của tôi bắt đầu mai một đi vì tôi không còn nói nó nữa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "se rouiller" (động từ phản thân): Tự làm mình trở nên mai một, cùn đi (thường dùng cho kỹ năng, trí óc).
  • Il s'est rouillé l'esprit à ne rien faire. (Đầu óc anh ta đã tự làm cho cùn đi vì chẳng làm gì cả.)
• "rouiller sur place": (Nghĩa bóng) Trì trệ, không phát triển, không tiến bộ.
  • Sans nouveaux projets, l'entreprise risque de rouiller sur place. (Không có dự án mới, công ty có nguy cơ trì trệ.)

Biến thể và từ gần giống

• Rouille (danh từ giống cái): Vết gỉ, lớp gỉ; bệnh gỉ sắt (ở cây).
  • Enlever la rouille d'un couteau. (Cạo vết gỉ trên con dao.)
• Rouillé, e (tính từ): Bị gỉ; (nghĩa bóng) đã mai một, cùn cụt.
  • Une serrure rouillée. (Một ổ khóa bị gỉ.)
  • Un esprit rouillé. (Một đầu óc đã cùn.)
• Rouillage (danh từ giống đực): Sự gỉ, quá trình bị gỉ (ít dùng).

Từ đồng nghĩa

• Corroder: Ăn mòn, làm mòn (về mặt hóa học, có thể rộng hơn "rouiller").
• Détériorer: Làm hư hỏng, làm xuống cấp (nghĩa rộng).
• Atrophier: Làm teo đi, làm suy giảm (thường dùng cho cơ bắp, kỹ năng).
• Émousser: Làm cùn, làm mòn (lưỡi dao, cảm giác, trí tuệ).

Thành ngữ liên quan

• Être rouillé / Avoir les jambes rouillées: (Nghĩa bóng) Cảm thấy cứng đờ, kém linh hoạt (ví dụ sau một thời gian không tập thể dục).
  • Après trois mois sans sport, j'ai les jambes rouillées. (Sau ba tháng không chơi thể thao, tôi cảm thấy đôi chân cứng đờ.)
• La rouille mange le fer: (Thành ngữ) Gỉ ăn sắt - Ý nói sự hủy hoại từ từ do không hoạt động hoặc do thời gian.

Học thuật

ngoại động từ

1. làm gỉ
   • L'humidité rouille le fer
     ẩm thấp làm gỉ sắt
2. gây bệnh gỉ
   • Rouiller le blé
     gây bệnh gỉ ở lúa mì
3. (nghĩa bóng) làm han gỉ, làm cùn đi
   • L'oisiveté rouille l'esprit
     sự nhàn rỗi làm han gỉ trí óc

nội động từ

1. gỉ đi
   • Le soc de la charrue commence à rouiller
     lưỡi cày bắt đầu gỉ đi
2. (nghĩa bóng) han gỉ đi, cùn đi
3. (ngành mỏ) bạt vỉa than