Định nghĩa

1. Danh từ giống đực:

   • (Cờ vua) Nước chiếu bí: Vị trí trong cờ vua khi vua bị chiếu và không có nước đi hợp lệ nào để thoát khỏi thế chiếu, dẫn đến thua cuộc.
   • (Bài, cờ) Nước bí, thế bí: Tình huống trong một trò chơi trí tuệ (như cờ, bài) mà người chơi không còn nước đi hợp lệ nào và bị thua.

2. Tính từ (không đổi):

   • Bị chiếu bí, bị thua cờ: Mô tả tình trạng của một quân vua hoặc người chơi đang ở trong thế mat.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Le joueur d'échecs a annoncé "échec et mat" après son dernier coup. (Người chơi cờ vua tuyên bố "chiếu bí" sau nước đi cuối cùng của mình.)
  • Il a trouvé un mat en trois coups. (Anh ấy đã tìm ra nước chiếu bí trong ba nước đi.)

• Tính từ:

  • Le roi est mat. (Quân vua bị chiếu bí.)
  • Après ce mouvement, le joueur s'est retrouvé mat. (Sau nước đi này, người chơi đã rơi vào thế bí.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Être sous le mat: Bị dồn vào thế bí, bị chiếu bí.

  • Son adversaire l'a mis sous le mat. (Đối thủ của anh ta đã dồn anh ta vào thế bí.)

• Faire mat (quelqu'un): Chiếu bí (ai đó).

  • Elle a réussi à le faire mat en dix coups. (Cô ấy đã thành công chiếu bí anh ta trong mười nước đi.)

Biến thể và từ gần giống

• Échec et mat (cụm danh từ): Chiếu bí (thuật ngữ đầy đủ trong cờ vua).
• Matage (danh từ giống đực, ít dùng): Hành động chiếu bí.
• Mater (động từ): Chiếu bí (ai đó).

Từ đồng nghĩa

• Échec et mat: Chiếu bí (dùng chủ yếu trong cờ vua).
• Pat (danh từ, trong cờ vua): Hòa cờ do hết nước đi hợp lệ nhưng vua không bị chiếu (khác với mat là thua).

Thành ngữ liên quan

• Être mat comme une carpe: (Thành ngữ, ít dùng) Ngạc nhiên đến sững sờ, đờ đẫn ra.
  • À cette nouvelle, il est resté mat comme une carpe. (Nghe tin đó, anh ta đứng hình như con cá chép.)

danh từ giống đực

1. (đánh bài) (đánh cờ) nước bí
   • Être sous le mat
     bị dồn vào nước bí

tính từ (không đổi)

1. bị chiếu bí, bị thua cờ